Өркениет

Баланың аузына түкірту: Қазақтың ырымы жайлы не білеміз

  • Баланың аузына түкірту: Қазақтың ырымы жайлы не білеміз

    Баланың аузына түкірту: Қазақтың ырымы жайлы не білеміз

 Қазақстандық әнші Төреғали Төреәлінің Instagram-парақшасында жариялаған видеосы Желіде қызу талқылана бастады. Ол видеодан балалардың әншіге гүл ұсынып, ал Төреғалидің ырымдап олардың аузына түкіріп, артқы жақтарынан тепкенін көруге болады. Бұл видеоға қатысты түрлі пікірлер де жазылып жатыр. Осы орайда Tengrinews.kz тілшісі "ауызға түкіру" ырымы туралы зерттеп көрді.

Жалпы, қазақта "ауызға түкіру" ырымының бар екенін білеміз. Тарихқа көз жүгіртсек, ертеде қазақ халқы аты аңызға айналған, ел таныған ақындар мен шешендерге, дуалы ауыз билер мен ақсақалдарға сәбидің аузына түкірткен және бұл ежелгі дәстүрлі ырымдардың бірі. Оның орындалуы, ишара түрінде, ауызға түкіру нышаны ғана жасалады. Халқымыздың ырымы және сенімі бойынша жоғарыда аталған адамдардың қасиеті мен өнері сәбилер мен жас балаларға қонады деген түсінік болған. Бұл кейін балаға да, оның ата-анасына да әсер еткен және оны мақтаныш тұтқан.

Тарихшы-этнографтың да пікірін білдік. Ардақ Беркімбайдың айтуынша, бұл ырымның сенімін түсінбейтіндер қазіргі таңда гигиеналық тұстарын алға тартып жүр. "Қазақтың "баланың аузына түкіру" ырымы ауызға ауыз қуысынан бөлінетін сұйықтықты құйып беру дегенді білдірмейді. Тек атақты, беделді, білімді азаматтар ырымын жасап, баланың аузына түкіргендей қимыл жасайды. Ол бар болғаны сенім. Баланың ата-анасы өтініш жасап, ол да сол адамдай болсын деп ырымдайды. Мысалы, белгілі ғалым Бейсенбай Кенжебаевтың аузына ақын Мағжан Жұмабаев, атақты заңгер Еркін Баймурзиннің аузына нағашысы, қазақ әдебиетінің классигі Сәбит Мұқанов түкірген деседі. Сондықтан, ата-баба тарихынан келе жатқан ырымның астарынан гигиеналық кемшіліктер іздеудің қажеті жоқ", - дейді ол. Айта кетейік, қазақстандық белгілі әншілердің бірі Мейрамбек Бесбаев та бала кезінде аузына композитор, әнші, Қазақстан халық әртісі Алтынбек Қоразбаевтың түкіргенін бірнеше сұхбатында айтқан болатын.


Tengrinews.kz


 




Көрілген: 470    Пікірлер: 0

бейсенбі, 10.01.2019, 18:45

Достарыңмен бөліс:

  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    маусым
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2
    3 4 5 6 7 8 9
    10 11 12 13 14 15 16
    17 18 19 20 21 22 23
    24 25 26 27 28 29 30