Балаңызды қазақ мектебіне беруге не кедергі?

01 мамыр 2013, 11:30

Бекпулат ТАШПУЛАТОВ, «Авиценна» тәжік мәдени орталығының төрағасы:
– Алла берген жалғыз балам бар. Ол мектепті орыс тілінде бітірді. Қазір мек­теп жасындағы балам жоқ. Бірақ алдағы уақытта немерелерімді қазақ­тіл­ді мек­тепке беруге ынталымын. Ке­зінде түрлі жағ­дайлармен баламды қа­зақ мектебіне бере алмадым, бірақ ал­дағы уақытта бәрібір ұрпағымның қазақ тілін меңгеріп, осы тілде білім алуын қолдай­мын. Осы орайда айта кетер жайт, Оңтүстік Қазақ­стан облы­сында 12 ұлттық мектеп бар. Олардың екеуі – тәжік тілді мек­теп­тер. Осы мек­тепті мен талайдан бері көп­тілді мек­тепке ауыстыру жөнінде ұсыныс айтып жүрмін. 2010 жылы сол мектеп­тердің бірінде тілге қатысты республи­калық іс-шара өткіздім. Сонда осы мәсе­лені көтергенімде көпшілік тарапынан қол­дау тапты. Оңтүстік Қазақстан облы­сын­дағы тәжіктердің барлығы қазақ тілін жақсы біледі. Бірақ әлі де болса мектеп­терді қазақ тіліне ауыстырып, қазақ тілін­де сауатын ашқысы келетін­дер жетерлік. Біз олардың осы тілегін орындауға ұм­тылуымыз керек.

Қазақбай ҚАСЫМОВ, Қазақстан халқы Ассамблеясының мүшесі, философия ғылымының докторы:
– Мен өзім қазақша сөйлеп, қазақ­тардың ортасында өскен адаммын. Ұл­тым түрік болғанымен, қазақ тілін терең меңгергенмін. Бірақ балам қазақ мек­те­біне барған жоқ. Әйелім молдаван қызы болғаннан кейін баламның орыс тілінде білім алуын дұрыс көрді. Негізі, әйелім де қазақ тілін біледі. Кезінде, шыны ке­рек, қазақ тілінің өрісі кең бола қойған жоқ, қазақтілді мектептер де аз еді. Енді осы олқылықтың орнын тол­тырып, қазір баламызға қазақша үй­ретіп жатырмыз. Айта кетер жайт, қазір немерелерім қа­зақ мектебіне барып жүр. Қазақстанда тұр­ғаннан кейін қа­зақ тілін білу керек. Бұл – уақыт талабы. Күн өткен сайын қа­зақ тілінің қажеттілігі артып келеді. Қазір осыны түсінген ха­лық өздері балаларын қазақ мектебіне беруге ұмтылуда. Сон­дықтан уақыт өте бұл олқылықтың орны бәрібір толаты­нына сенемін.

Ғаділбек ШАЛАХМЕТОВ, Қазақ телевизиясының ардагері, Халықаралық журналистика академиясының академигі:
– Балам Кеңес Одағы кезінде білімді орыс тілінде алды. Біраз уақыт Мәскеуде тұрдық. Осылайша балам бастап орыс ті­лінде білім алған соң, кейін мектепті сол үйренген орыс тілін­де аяқтасын деп шештік. Ол уақытта қазақтілді мектептер қолжетімді емес те еді. Қазір, Құдайға шүкір, қазақтілді мектептер жетерлік. Не­мерелерім қа­зақ­тілді мектепке барып жүр. Үйде қазақ тілінде сөйлесеміз. Не­гізі, ата-аналар қоғамның талабына ба­ғы­нады ғой. Осылайша кезінде көпшілік орыс тілінде білім алуға тырысатын. Қазір балаларына қазақ тілінде білім бер­гісі келетіндер жетерлік. Сондықтан мұның бәрін уақыт реттейтін нәрсе деп ой­лаймын.