Думан

Анығы – осы

«Алаш айнасы» газеті ел ішінде жиі айтылып, жиі жазылса да, көп адам мән-мағынасын біле бермейтін кейбір сөздерге талдау жасайтын болады. «Анығы – осы» айдары арқылы газетіміздің әр санында мән-мағынасы беймәлім сөздердің түбірі неден шыққаны, халық арасында тез тарап кетуіне не себеп деген сұрақтарға жауап іздемек. Мәселен, қазіргі уақытта қазақ тілінде кірме (парсы және араб тілінен енген) сөздерді айтпағанда, арамызда қазақтың кейбір сөздерінің мағынасын түсіне бермейтін қандастарымыз баршылық. Сондықтан біз бүгінгі санда қазақтың салт-дәстүрі, ырым-тыйымдарының бірқатарын тізбектеп шықпақпыз.


• Жаңа түскен келін киім-кешегін қысқартса, нәрестесі кем туады немесе түсік тастайды.

• Әйел босанар кезде үйдегі сандықты босатып қояды, сонда әйел тез боса­нады.

• Адамның келіншек отырған жақтағы аяғы ұйып қалса, ол екіқабат екен деп ырымдайды.

• Түсік тастамасын деп жас әйелдің көйлегінің етегін бүріп қояды.

• Екіқабат әйелдің күні жақындаған кезде «Жер-Ана, күш-қуат бере гөр» деп жалаң аяқ жүргізеді.

• Жас босанған немесе аяғы ауыр әйел түнде суға бармайды.

• Екіқабат әйелге пышақ, ара, қайшы ұстат­пайды. Ұстаса, мерзімінен бұрын босанады.

• Бала кіндігіне оралып қалады деп екіқабат әйелге ине-жіп ұстатпайды.

• Бала ортан жіліктің майын жесе, ата-анаға мейірімсіз болады.

• Екіқабат әйел қоян етін жесе немесе қоян етіне жерік болса, баласы қоян­жы­рық болады.

• Екіқабат әйел ұл туғысы келсе – еркек­­тің қару-жарағын, қыз туғысы кел­се – жүзік, сырға, моншақ, қызыл түсті мата жастанып жатады.

• Толғағы қатты болады деп екіқабат келіншекке толарсақ жегізбейді.

• Қонақ қызды үй иесі төрге шығарса, сол үйге құт келеді деп ырымдаған.

• Қыз бала дауысын қатты шығарып күлмейді.

• Қыз бала түнде шашын жаймайды.

• Баланың аңшылықтағы алғашқы ол­жа­­сын несібесі кетеді, аңшылықта жолы болмайды деп ешкімге байлат­пай­ды.

• Егер әйел қыз туа берсе, баланың жол­­­дасын босанған әйелдің басынан үш рет айналдырса, ұл туады деп ырым­дай­ды.

• Жас келіншек аяғы ауыр кезінде түйе етін жемейді. Себебі баласын түйе сияқты көп уақыт көтеріп, мезгілінде тумайды деген ырым бар.

• Әйел екіқабат кезінде жерігі қанбаса, одан туған баланың аузынан су ағып жүреді.

• Әйел босанар кезде үйдегі сандықты босатып қояды, сонда әйел тез боса­нады деп ырымдаған.

• Сәби анасының төсін ұстап отырып емсе – сараң болады, еркін емсе – жомарт болады дейді.


Құрметті оқырман!

Газетіміздің алдағы сандарында да қазақтың әдет-ғұрып ишараларын бөлім-бөлімімен назарларыңызға ұсынатын боламыз.

Жарияланған сөздерге қатысты айтар ой, қосар пікірлеріңіз бен ұсыныстарыңыз болса, хабарласа жүріңіздер!


Байланыс телефоны: 8 /727/ 3 888 062 




Көрілген: 1325    Пікірлер: 0

сейсенбі, 12.11.2013, 11:55

Достарыңмен бөліс:

2
  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    26 Желтоқсан 2013
    Жаңажылдық бата
    25 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    24 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    20 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    19 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    13 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    12 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    11 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    10 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    6 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    5 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    4 Желтоқсан 2013
    Анығы – осы
    30 Қараша 2013
    Роза ӘЛҚОЖА
    29 Қараша 2013
    Анығы – осы
    28 Қараша 2013
    Анығы – осы
    27 Қараша 2013
    Анығы – осы
    26 Қараша 2013
    Сержанали ӘЛІБЕК
    26 Қараша 2013
    Анығы – осы
    21 Қараша 2013
    Анығы – осы
    20 Қараша 2013
    Анығы – осы
    19 Қараша 2013
    Анығы – осы
    16 Қараша 2013
    Анығы – осы
    15 Қараша 2013
    Анығы – осы
    14 Қараша 2013
    Анығы – осы
    13 Қараша 2013
    Анығы – осы
    12 Қараша 2013
    Анығы – осы
    8 Қараша 2013
    Анығы – осы
    7 Қараша 2013
    Анығы – осы
    6 Қараша 2013
    Анығы – осы
    5 Қараша 2013
    Анығы – осы
    2 Қараша 2013
    Анығы – осы
    1 Қараша 2013
    Анығы – осы
    31 Қазан 2013
    Анығы – осы
    30 Қазан 2013
    Анығы – осы
    29 Қазан 2013
    Анығы – осы
    24 Қазан 2013
    Анығы – осы
    23 Қазан 2013
    Анығы – осы
    22 Қазан 2013
    Анығы – осы
    19 Қазан 2013
    Анығы – осы
    18 Қазан 2013
    Анығы – осы
    17 Қазан 2013
    Анығы – осы
    17 Қазан 2013
    Сайнхо – Алматыда!
    11 Қазан 2013
    Анығы – осы
    10 Қазан 2013
    Анығы – осы
    9 Қазан 2013
    Анығы – осы
    8 Қазан 2013
    Анығы – осы
    5 Қазан 2013
    Анығы – осы
    4 Қазан 2013
    Анығы – осы
    3 Қазан 2013
    Анығы – осы

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    қараша
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2 3
    4 5 6 7 8 9 10
    11 12 13 14 15 16 17
    18 19 20 21 22 23 24
    25 26 27 28 29 30