Нарық

Салықшылардың контрабандаға қарсы күресі адал бизнесмендерге кері әсер етуде — сарапшы

  • https://ru.echo.az/

    https://ru.echo.az/

Контрабанда мемлекеттік бюджетке ғана емес, заңға бағынатын кәсіпкерлерге де залал келтіреді, деп санайды қазақстандық салық консультанттары қауымдастығының басқарма төрағасы Сәкен Қарин.

 

Ол өзінің Facebook парақшасында салық органдары жұмыс істейтін схеманы сипаттады. Сарапшы &ldquoдиірмен тасының астына&rdquo контрабандашылардың өздері ғана емес, нарықтың кез келген қатысушысы да түсе алатынына сенімді. Өнімді сату тізбегіне кездейсоқ түсіп қалуға да болады, бірақ оны дәлелдеу мүмкін емес.

 

&ldquoСұр импорт&rdquo ақталып жатыр және ресми түрде сатылады

 

Карин айтқан ашық ақпарат көздері көлеңкелі экономика ЖІӨ-нің төрттен бір бөлігін құрайды деп айтады. Ал бұл шамамен 40 млрд АҚШ доллары. Контрабанда &mdash бұл оның ең &ldquoзиянды&rdquo компоненттерінің бірі. Бұл ретте оның мөлшері орасан. Атап айтқанда, сарапшының пікірінше, Қазақстан мен Қытайдың кедендік статистикасы іс жүзінде екі есеге, ал кейбір позициялар бойынша 90%-ға дейін өзгереді.

 

(Мысалы, біздің статистикаға сәйкес, Қытайдан 3 миллиард тауар әкелінген, ал Қытай статистикасы қазірдің өзінде 6 миллиард туралы айтады.).

 

2019 жылы ресми статистика қытай тауарларының импорты 6,5 млрд АҚШ долларынан асатынын көрсетті. Шамамен осы мөлшерде есепке алынбай шекара асқан деп болжауға болады.

 

&mdash Сонымен барлық контрабандалық тауар қайда кетеді? Бүгінгі таңда экономикалық контрабанда арқылы біздің елге жеңіл өнеркәсіп өнімдері ғана емес, сонымен қатар тұрмыстық техниканың кең ауқымынан бастап химикаттар мен медициналық препараттарға дейін жетеді, олар көбінесе ресми импортпен қатар ірі сауда желілерінде сатылады. Негізінен бұл, әрине, контрафактілі өнім&rdquo, &ndash дейді Карин.

 

Осылайша, сұр импорт &ldquoағартылып&rdquo ресми түрде сатылады. Тауарлардың бір бөлігі тіпті үшінші елдерге экспортталады. (&ldquoСұр&rdquo деп кедендік төлемдерді төлеуден жалтару үшін өтірік декларацияланатын импортты атайды &mdash ЕСК.).

 

Контрафактіні сатып алудан сақтандыру мүмкін емес

 

Экономикалық контрабанданың белгілі бір салықтық аспектілері бар.

 

&mdash Шын мәнінде, бұл процесс өнімді өндіруші мемлекеттің аумағында басталады. Аналогтарды өндірушілердің көптігіне байланысты сертификаттау жүйесі іс жүзінде жұмыс істемейді. Бұл ретте сауда саласының өкілдерін өндірушілерге, дилерлерге, көтерме саудагерлерге, трейдерлерге, агенттерге және өзге де қатысушыларға бөлу өнімді сату тізбегін жасауға мәжбүрлейді. Мұндай тәсіл кезінде нарық қатысушысына &ldquoескерілмеген импортты&rdquo сатып алу мен сатудан сақтандырылу іс жүзінде мүмкін емес&rdquo, &mdash деп есептейді Карин.

 

Әрі қарай сарапшы келесі жағдайды сипаттады. Салық органдары кіріс импорты жоқ осындай өнімнің алғашқы &ldquoресми&rdquo жеткізушісін табады. Бұдан әрі шот-фактуралардың үзінді көшірмесін бақылайтын жүйе бойынша осы тауармен мәмілелердің барлық қатысушыларын белгілейді (және онымен ғана емес).

 

&mdash Ең бастысы, егер сіз жалған импорттаушымен байланысқан адаммен қандай-да бір жолмен байланысқан болсаңыз, сіздің камералық бақылауда екеніңіз жайлы хабарлама келеді&rdquo, &mdash дейді сарапшы.

 

Болжам бойынша, бұл &ldquoсұр импорттан&rdquo бюджет шығындарын өтеу үшін жасалады.

 

&mdash Осындай шығындарды тиімді жинау үшін атақты тәуекелдерді басқару жүйесі (ТБЖ) және электрондық шот-фактура сияқты қолданбалы заттары бар қолданыстағы заңнама әзірленді. Бұл жүйенің бүгінгі басты міндеті &ndash осындай өнімдерді сатып алушыларды анықтау (негізінен адал салық төлеушілер) және оларды қызметін тоқтату қаупімен жалтарған адамдар үшін салық төлеуге мәжбүрлеу&rdquo, &mdash деді Карин.

 

Мемлекет бизнеспен ойнайды және жеңіске жетеді

 

Әрі қарай, сарапшы жүйенің кемшіліктерін атап өтті:

 

* жүйе мүлдем ашық емес және тәуекелдерді бағалау үшін критерийлер түсініксіз;

 

* ол негізінен адал сатып алушыларға қатысты жұмыс істейді (олардан қосымша салық алу оңайырақ);

 

* оны мәмілелер тізбегінің барлық қатысушыларына қолдануға болады және салық төлеушінің кірістерін өзгеріссіз қалдырып, шегерімдер мен ҚҚС-дан шығындарды алып тастауды ұсыну арқылы әрқайсысынан жоғалған салықтарды &ldquoқұтқаруға&rdquo болады;

 

* заңнамада салық органдарымен өзара іс &ndash қимылдың нақты белгіленген рәсімі мен шектері жоқ;

 

* ТБЖ қолдану нәтижелері бойынша хабарламаларға шағым жасаудың ең төменгі мерзімдерінде, сондай-ақ адал салық төлеушілердің пайдасына емес сот практикасын реттейтін құжаттардың абсурдтық ережелерінде көрсетілген салық төлеушілердің іс-әрекеттеріне дау айтудың қиындығы;

 

* жалпы, үкімет көлеңкелі экономикамен тиімді күресуге көмектесетін шаралар ретінде қолдау көрсетеді.

 

&mdash Жалпы, бүгінгі таңда мемлекет салық және кеден органы атынан бизнеспен қызықты ойын ойнап жүр, оның атауы &ldquoадал бизнесті өлтір!&rdquo &mdash деп түйіндеді ол.

 

Өсіп келе жатқан (және қазірдің өзінде &ldquoауқымды&rdquo) контрабанда өте ұзақ уақыт, тіпті тәуелсіздік алған жылдардан бері мемлекет үшін проблема болып тұр. Сарапшылар бұл туралы үнемі айтып келеді. Мысалы, 2018 жылы &ldquoTransparency Kazakhstan&rdquo ҚҚ тиісті зерттеу жүргізді, оның нәтижелері Сенатта да айтылды.

 

ҚХР-дан импорт жағдайында тауарлардың 11 тобы бойынша статистикалық деректер 50%-дан астамға төмендетілген.

 

Қытайдан әкелінетін тауарлардың 60-тан 90%-на дейін &mdash нақты контрабанда

 

Бұл &ldquoкиім&rdquo, &ldquoжиһаз&rdquo, &ldquoтөсек-орын&rdquo, &ldquoойыншықтар&rdquo, &ldquoжемістер мен көкөністер&rdquo топтарына қатысты. Қытайдан басқа, АҚШ-тан, Жапониядан және басқа мемлекеттерден импортпен осы жағдай. Жалпы, ЕАЭО құрамына кірмейтін сауда серіктестерімен болған жағдайда, елге импортталатын тауарлардың 45%-ына ғана кедендік баж салынады.

 

Контрабандалық схемалар үнемі жетілдіріліп отырады

Бұған дейін Экономикалық зерттеулер институтының аға сарапшысы Балтабай Сыздықов Қытайдан Қазақстанға тауар импортының &ldquoсұр&rdquo схемаларына аналитикалық материал арнаған болатын.

 

Автор бірнеше &ldquoсұр схемалар&rdquo туралы айтты.

 

Біріншісі &mdash &ldquoүзілген транзит&rdquo. Яғни, жүктер &ldquoжолай&rdquo әкелінеді, бірақ іс жүзінде осында сатылады.

 

Екіншісі &mdash &ldquoқұмырсқалар&rdquo. Көптеген жалданған адам жүкті жеке пайдалану үшін рұқсат етілген көлемде әкеледі. Бірақ іс жүзінде &ldquoқұмырсқалар&rdquo бір партияны бөлшектеп әкеледі. Шекарадан өткеннен кейін бүкіл партия қайтадан жиналады немесе елде сатылады

 

Үшінші схема &mdash &ldquoсалмағын азайту&rdquo. Ресми түрде аз төлеу үшін тауардың мөлшері немесе салмағын өтірік жазу.

 

Тағы бір тәсілі &mdash &ldquoжабық тауарлар&rdquo деп аталады. Яғни, тауарлар &ldquoқайта кодталған&rdquo және мүлдем басқа нәрсе ретінде жарияланған. Әрине, іс жүзінде әлдеқайда арзан. Мысалы, құжаттарға сәйкес сувенирлер, ал іс жүзінде медициналық жабдықтар.

 

Ұқсас схема &mdash &ldquoқайта сұрыптау&rdquo. Бұл бір өнім тобындағы атаулардың өзгеруін қолдана отырып безендіру.

 

Мысалы, арзан өнімнің партиясына олар қымбат өнімдерді байқатпай салып жібереді

 

Жалпы, &ldquoсұр&rdquo схемалардың мәні жүктерді кедендік рәсімдеу кезінде шығындарды азайту.

 

 

 

kaz.365info.kz




Көрілген: 2564    Пікірлер: 0

жұма, 01.01.2021, 02:57

Достарыңмен бөліс:

  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    9 Ақпан, 16:30
    Доллар арзандады

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2021
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    2020
    2021
    ақпан
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2 3 4 5 6 7
    8 9 10 11 12 13 14
    15 16 17 18 19 20 21
    22 23 24 25 26 27 28