Сен тұр - мен айтайын!

Қытай мен Кеңестер Одағын қазақтар қалай састырды?

  • Қуандық Шамахай

    Қуандық Шамахай

Қытай мен Кеңестер Одағын қазақтар қалай састырды?

1942-1943 жылдары Шыңжаңдағы қазақтар мен өзге түркі тектес халықтар үшін рухани ояну дәуірі басталды. Халықтың мәдениеті мен руханиятының ілгерілеуі олардың санасын оятып, Қытай отарынан бөлініп кетуіне жағдай тудырды. Отарлаушы империяның жымысқы саясаттары елге мәлім болып, ұлттықты сақтап қалу үшін қалай да жеке дара мемлекет құрып, ел болу қажет екендігі сол кезде әркімге аян болған еді. Ұлт өкілдерінің қоғамдық белсенділіктері артып, саяси санасының оянуы қытай басқыншыларының зәресін ұшырды.

Көршілес қызыл коммунист Кеңес Одағы да қатты састы. Дәл өзінің іргесінде түркі сипатындағы ислам-демократиялық мемлекетінің орын тебуі Орта Азия республикаларына сөзсіз әсер ететіндігінен Сталин өлердей қорқып сақтанды. Осындай үрей Қытай басқыншыларында да болғандықтан отаршыл қос империя еріксіз ауыз жаласып мүдделес бола қалды.

Қазақтардың атқа қонып, қару асынып бас көтерген ұлт азаттық қозғалыстары жер-жерлерде бұрқ етіп жатты. Қарулы көтеріліс 1943 жылыалдымен Алтай аймағында басталды. 1944 жылы сәуір айында Іле өңірінде жалғасты. Олар басқыншы қытай әскерлерімен елдің амандығы мен жер-судың бүтіндігі үшін жан аямай соғысты. Ұлттық намыс пен ата-баба өр рухына жігерленген қандас бауырларымыз жаудың жойқын күшінің алдында тізе бүкпеді.

Шығыс Түркістанның 50 мың атты сарбаздары қытайдың мұздай қаруланған кәсіби армиясының 140 мың әскерін жер жастандырып, тас-талқанын шығарды. 1945 жылы шығыс түркістандық қандас бауырларымыз өздері мекендеген үш аймаққа қарасты 22 ауданды қаптаған қытайдан толық тазартып, азат етті. Осылайша, жауынгер де отаншыл қазақтар ел басына күн туған ауыр сәтте жаудың қандай болсын жойқын күшінің күлін көкке ұшыра алатын қаһарман жұрт екендіктерін тарих алдында дәлелдеген еді.

Facebook-тегі парақшасынан

 




Көрілген: 2016    Пікірлер: 1

сенбі, 25.10.2014, 12:08

Достарыңмен бөліс:

  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    13 Маусым, 10:10
    Ринат жайлы ойым
    7 Маусым, 12:06
    Ауырмайды жүрек
    19 Мамыр, 16:01
    Ифтар емес, Ауызашар

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    маусым
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2
    3 4 5 6 7 8 9
    10 11 12 13 14 15 16
    17 18 19 20 21 22 23
    24 25 26 27 28 29 30