Сенi iздеймiн

Қант ауруының алдын алу

  • Қант ауруының алдын алу

    Қант ауруының алдын алу

Ағза үшін ең қажеттісі энергия. Қант диабеті (глюкоза) кезінде ағзадағы негізгі көзі болып табылатын энергия қант клеткаларға келіп түспейді. Ас қорыту жолынан клеткаларға қантты жеткізуші инсулин гармоны болып табылады. Қант диабетінің бірінші типында (инсулин тәуелді) ағзада өте аз кем инсулин өндіріледі және оны қанға ерітілген глюкозаны клеткаларға жеткізуге жетпейді. Қант диабетінің екінші типында (инсулин тәуелді) инсулин жеткілікті өндіріледі, бірақ ағза клеткалары оларды елемейді, соның кесірінен глюкозаны, толығырақ айтқанда энергияны алыңқырамайды. Екі типте бірдей пайда болады. Қанға қант қалыпты деңгейде бірнеше рет тамып тұрады. Оны жеткілікті ала алмаған клеткалар өсе алмайды. Бұл аурудан көбіне майда тамырлар мен капиллярлар зардап шегеді. Көбіне жүрек, көз, бүйрек, жүйке жүйелері, бауыр, аяқтар зақымданады.


Ғалымдар осы уақытқа дейін ауру қоздырғыштарды таппай отыр. Олар қант диабетінің пайда болу себебі генетикалық бұзылыстар немесе вирустық инфекция деп санап отыр. Алайда көп зерттеу барысында осы жауыз ауру туралы бірнеше деректер анықталыд:


Диабетпен қан, ауалы – тамшылы немесе жыныс жолы арқылы жұқтыру мүмкін емес.



  • Тұқымқуалаушылық бейімділігінен пайда болады. Ата аналарының біреуінде осы ауру болған жағдайда балаларында бірінші типтегі диабет 10 % , екінші типтегі диабет 80 % болуы мүмкін.

  • Азық түлікке тәтті тағамдарды көп пайдалану диабет туғызбайды, бірақ ауру туғызатын қаупті көп көтеретін семіртеді.

  • Факторлары: жүйке күйзелісі, өмір салтында аз қимылдау, дене салмағының төмендеуі, тағы басқа аурулар. Егер Сізде осы факторлардың бірнешесі қосылса ауру қаупі жоғарылайды.

  • Екі типтегі диабетте де қанда қант деңгейі жоғарылайды, гиперкликемия пайда болады. Қант диабетінің бірінші белгілері пайда болады: ауыздың құрғауы, қатты шөл, тез несеп шығару (полиурия).

  • Осы құбылыстардың себептерін қарап шығайық. Тамақ ішіп болған соң кісілерде қандағы қан деңгейі жоғарылайды. Бірақ диабетиктарда инсулиннің жетіспеушілігінен (диабеттің бірінші типі) немесе клеткалардың қабылдамауынан (екінші типтегі диабет) бұл қант клеткаларға барып түспейді. Қанда глюкоза көп, бірақ клеткалар аш қалып, жеткіліксіз тамақ туралы белгі жіберіп отыратын жағдайларда туындайды. Бұл белгілерге ағза бауырдағы қант қорларын жіберіп жатады, бірақ ол да клеткаларға түспейді. Нәтижесінде ағза майларды жара бастайды. Жару нәтижесінде кетондық денелер пайда болады: ацетон, ацетальдегид, түрлі қышқылдар. Клеткілер көптен күткен энергияларын алады, бірақ қанда қышқылды баланс бұзылады, соның салдарынан кетоцидоз (ағзаның қышқылдануы) пайда болады. Емделмеген жағдайда коматоздық жағдай және өлімге алып келеді.

  • Осындай жағдай барысы бірінші типтегі диабетте көп сипатталады. Екінші типтегі диабетте комаға дейін жетпейді, себебі клеткілер қантты жеп қояды. Клеткілердің жеткілікті тамақтанбағандығынан әлсіздік және тез шаршау белгілері пайда болады. Ағза несеп (глюкозурия) арқылы артық глюкозаны шығарып тастауға әрекеттенеді, сондықтан несеп шығару (полиурия) 3-4 рет жиіленеді. Ағза құрғайды, үнемі шөл пайда болады. Артық қанттың кесірінен ми, көз, майда тамыр клеткілері зардап шегеді. Бас ауру сезімі туындайды, көру төмендейді, тамыр аурулары мазалай бастайды.

  • Осы белгілерді әрі қою үшін ұзақ уақыт алдын алумен шұйлданған жөн.


Қант ауруының алдын алу

Екінші типтегі қант диабетін ұзақ уақытқа денсаулықты сақтаумен тоқтатуға болады. Жүрек және бүйрекжетіспеушілігі, инсульт, көру кемістіктері пайда болатын аурулардың құрбаны болмау үшін оның басталуын ұзақ уақыт әрі жылжыту керек.

Алдын алумен шұғылдана отырып сіз әрі денсаулығыңызды нығайтасыз, әсіресе жүрек – тамыр жүйелерін. Қант диабеті жүрек ауруы қаупін орташа есеппен алғанда 3 рет, ал инсульт қаупін 5 рет жоғарылатады. Зат алмасудың бұзылуы арқасында жүрек тамыр қабырғалары қалыңдап, тығыздала бастайтын атеросклероз пайда болады.

Диабет кезінде есте сақтау жады және мидың басқада қызметтері бұзылады, сондықтан алдын алу Сізге ұзақ уақыт бойы мидың толық жұмыс істеуін сақтайды.

Диабет ер кісілердің де, әйелдердің де жыныстық өмір жағдайына кері әсер ететінін айта кету керек.

Алдын алу салауатты өмір салтына өтумен қортылады. Артық салмақтан құтылу, дене шынықтыру жаттығуларымен шұғылдану, май мен қантты пайдалануды төмендету қажет. Егер Сізге 40 жастан жоғары, Сізде артық салмақ немесе Сіздің туысқандарыңыздың ішінде диабетиктер болса қандағы қант деңгейін жүйелі тексеріп тұру қажет.


Екінші типтегі қант диабетінен қалай сақтану керек



  • Дұрыс тамақтану. Майлы тамақты аз, өсімдік талшықтарын көп пайдаланыңыз. Күніне жеміс, жиделермен бес рет тамақтан. Көмірсутегіне бай азықтарын көп пайдаланыңыз. Бұл қанға глюкозанын жетуін бәсеңдетеді, холестериннің деңгейі төмендейді. Сондықтан ірі тартылған ұнның нанын, макарон өнімдерін, күріш, жемістер, сұлы, арпа, қырыққабат, қарақұмық, картоп жеңіз.

  • Кішкентай порциямен әр 4 сағат сайын тамақтаныңыз. Бұл ішкен тамақты қорыту үшін қанды қажетті инсулинмен қамтамасыз етудің ең жақсы тәсілі. Біздің мақсатымыз – ұйқыбезіне жоғары жүктемелер болдыртпау үшін күн бойы тамақты біркелкі реттеу.

  • Қант пен тұзды пайдаланбаңыз. Кішкентай жеген қанттың өзі қандағы қант деңгейін аспандатып жіберуі мүмкін. Ал тұзды тамақ тез қан қысымын көтеріп жібереді.

  • Өз салмағыңызды қалыпты ұстаңыз. Тез жүру – семірудің бірден бір емі. Аптасына 5 рет дене шынықтыру жаттығуларымен шұғылданатын кісілер қант диабетімен ауру қауіп дәрежесін 50 % дейін төмендетеді. Кез келген ауа райында күніне 4 километр жаяу жүріңіз. Дәрумендер қабылдап, күйземеңіз.




Көрілген: 5061    Пікірлер: 0

бейсенбі, 23.02.2017, 14:29

Достарыңмен бөліс:

2
  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    14 Тамыз, 16:25
    Ағамыз табылса екен
    4 Мамыр 2017
    Қаназдық
    18 Наурыз 2017
    Балалардағы бронхит
    19 Ақпан 2017
    ҚҰЛАҚ КҮТІМГЕ ЗӘРУ

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    тамыз
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2 3 4
    5 6 7 8 9 10 11
    12 13 14 15 16 17 18
    19 20 21 22 23 24 25
    26 27 28 29 30 31