Алаш үні

«Сәтбаев - байдың баласы...»: Сталинизм салдары жайлы монография жарық көрді

  • https://www.azattyq.org/

    https://www.azattyq.org/

Қарашаның 26-сында Алматы қаласында "Жадыңнан өшпес. Қазақстандағы сталинизм: Өткені. Естелігі. Еңсеру" деп аталатын ұжымдық монографияның онлайн-презентациясы өтті.

 

Тарихшылар Жұлдызбек Әбілхожин, Михаил Акулов, Зәуреш Сақтағанова, зерттеуші журналист Екатерина Кузнецова, жазушы Юрий Серебрянский, мәдениеттанушылар Александра Цай, Мариника Бабаназарова, Гүлдана Сафарова және суретші Әсел Қадырхановалардың еңбектері кірген монографияда 1930-1940 жылдары Қазақстанда болған сталиндік қуғын-сүргін тарихы, естеліктер мен қазіргі қоғамның сталинизм туралы ұғымы сөз болған.

 

Жинақ "Тарих", "Зерде", "Өнер" және "Көрме" деп аталатын бөлімдерден тұрады. Авторлар ауыл шаруашылығын ұжымдастыру, индустрияландыру, мәжбүрлеп жер аудару, жаппай қуғын-сүргін және еңбекпен түзеу лагерьлері кезіндегі зорлық-зомбылық, азап пен жоқшылықтың халық жадында қалай таңбаланғанын баяндайды, халықтың рухани жарақатын өнер құралдары арқылы көрсетуге талпынады.

 

Зерттеуші Зәуреш Сақтағанова 1950 жылдары Ұлттық ғылым академиясының зерттеушілері мен академия президенті Қаныш Сәтбаевтың үстінен жазылған арыздардан мынадай мысал келтіреді:

 

"...Қазақ КСР Ғылым академиясында саяси тұрғыдан жат адамдардың көптігі кездейсоқ емес. Академия төралқасының жетекші мүшелері: вице-президент Кеңесбаев (байдың ұлы), академик-хатшы Галузо (троцкистің ағасы) саяси сенім білдірмейді... Ғылым академиясының президенті Қ. Сәтбаев байдың баласы. Оның екі ағасы кеңес өкіметінің жауы ретінде репрессияға ұшыраған. Өзі 1918 жылы контрреволюциялық буржуазиялық "Алаш Орда" ұлтшыл партиясының жұмысына белсенді қатысқанын партиядан жасырады... Тексеру материалдарын алдағы Қазақстан БК(б)П ОК бюросында талқылауға байланысты Қазақ КСР Ғылым академиясының басшылығын жаңарту туралы ұсыныстар енгізу қажет деп санаймыз...".

 

Жинақтың екінші бөлімі Қазақстанға депортацияланған поляктар мен корейлер туралы. "Өнер" бөлімінде ҚарЛагтың суретшілері жайлы баяндалады. Төртінші бөлімде осы тақырыптағы көрме материалдары берілген.

 

Презентацияны ұйымдастырушылар 28 қараша &ndash 22 желтоқсан аралығында Алматы музейінде "Жадыңнан өшпес" ұжымдық монографиясындағы зерттеулер бойынша көрме өтетінін айтады.

 

"Жадыңнан өшпес" жинағын Open Mind жобасы Сорос-Қазақстан қорының "Адам құқықтары" жөніндегі бағдарламасы бойынша құрастырған.

 

 

 

azattyq.org




Көрілген: 8433    Пікірлер: 0

сенбі, 28.11.2020, 10:25

Достарыңмен бөліс:



  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    25 Қаңтар, 13:38
    Кремльдегі жайнамаз
    16 Қаңтар, 17:48
    Баяу Мұса....
    13 Қаңтар, 13:03
    Бір суреттің тарихы...

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2021
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    2020
    2021
    сәуір
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2 3 4
    5 6 7 8 9 10 11
    12 13 14 15 16 17 18
    19 20 21 22 23 24 25
    26 27 28 29 30