Алаш үні

Тұмар патшайым (Томирис) жайлы не білеміз: Ойдан шығарылмаған 10 дерек

  • Тұмар патшайым (Томирис) жайлы не білеміз: Ойдан шығарылмаған 10 дерек

    Тұмар патшайым (Томирис) жайлы не білеміз: Ойдан шығарылмаған 10 дерек

 Қазақстандықтардың назарына дүние жүзі тарихында батырлығы әрі даналығымен сақталған сақтардың ұлы патшайымы Тұмар (Томирис) жайлы тарихи фильм ұсынылды. Кинотуындыны тамашалаған отандастарымыздың пікірі екіге бөлінді. Бірі фильмнің өте жоғары деңгейде түсірілген, ел мен жерге деген ыстық сезімді оятатын сапалы өнім ретінде бағаласа, екіншісі туындының тарихи деректерге онша жанаспайтынын, ғылым тұрғысынан алғанда қателіктері жеткілікті екенін алға тартты. Пікірталас алаңында "Тұмар патшайым шынайы өмірде қандай болған?" деген сұрақ еріксіз туындайды. Stan.kz ақпарат агенттігінің редакциясы ұлы патшайым жайлы жазылған тарихи мәліметтерге сүйеніп, сұрағыңызға жауап беретін, ойдан шығарылмаған 10 деректі ұсынады.




1. Парсыларды ойсырата жеңген Тұмар патшайым б.з.д. VI ғасырдың басында, массагет патшасы Спаргапистің отбасында дүниеге келген. Оның анасы — аби тайпасы көсемінің қызы.

2. Тұмар дүние есігін аша сала, анасынан айырылған. Алайда, кейбір деректерде патшайымның анасы бала босанғанда емес, сәл кейін қайтыс болғаны айтылады.

3. Тұмар — сақ көсемі Ишпакайдың ұрпағы. Патшайымның әкесі ел жадында асқан даналығымен, соғыстарды мінсіз жүргізу тактикасымен және тайпалар арасындағы дау-дамайды керемет шеше білетін қасиетімен сақталған.

4 Тұмар бар болғаны бес жасында асау атты үйретіп, бір жылдан кейін акинакты (сақтардың 40-60 сантиметрлік семсері — ред.) қолдануды үйренген.

5. Болашақ патшайым он үш жасында найза, семсермен керемет шайқасуды білді. Садақтан оқ атуға келгенде ол ешкімге дес бермейтін. Тұмар мінген ат шу дегенде маңына қара ілестірмейтін хас тұлпар еді.

6. Ол әкесі ұйымдастырған мерекелік жиындардың бірінде болашақ күйеуі Рустамды кездестірген. Рустам — тиграхауда-сақтардың патшасы Каводаның ұлы. Бірде бір рет жеңіліп көрмеген, мықты сарбаз болған. Рустамның қайраттылығы мен қайсарлығына тамсанған Тұмар оны өзіне тең келетін, іңкәр сезіміне лайықты жан деп шешіп, оған тұрмысқа шыққан. Алайда, Рустам шаңырақ көтергеннен кейін әйеліне жаңа қырымен танылып, көңілін қалдырған екен. Майданда батыр жауынгер қарапайым өмірде күн сайын думандатып той тойлаудан шаршамайтын қарапайым жан еді. Еңбекқор, қайсар мінезді Тұмар жолдасы ұстанған өмір салтын түсінбейтін. 


7 Патшайымды тақтан құлатуды көздегендер аз емес. Тұмармен тіл табыса алмаған, одан қорыққан тайпа көсемдері бар өтініштерін ақкөңіл, көңілшек Рустам арқылы жеткізетін.

8.  Сақ патшайымы Тұмар — жауынгер әйелдердің пірі. Ол бірінші болып мыңдаған жауынгер әйелдерден әскери жасақ құрған. Әйелдер батырлық жағынан ер адамдардан кем түспеді. Ер кісілер секілді майданда өлімнен қорықпай батыл шайқасты.

9. Геродот "ең ұлы және ең қатыгез" деп атаған шайқас сақтар мен парсылардың арасында өткен. Шамамен б.з.д 530-529 жылдары көптеген елдерді бағындырып, "Азия билеушісі" деген атпен танылған Мидия патшасы Кир Ұлы даланы бағындыру үшін жорыққа шықты. Шайқастардың бірінде ол Тұмардың күйеуі Рустамды өлтіріп, баласын тұтқынға алды. Патшайымның ұлы Спаргапис тұтқында қаза тапты. Алайда, ақтық шайқаста массагеттер парсылардың күл-талқанын шығарып, жеңіске жетеді.

10. Патшайым қайтыс болғанда сақ әскері мен жеріне бір емес, үш ер кісі иелік еткен.


Stan.kz 




Көрілген: 2334    Пікірлер: 0

сейсенбі, 01.10.2019, 15:55

Достарыңмен бөліс:

2
  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    6 Қараша, 15:30
    ҚАЗАҚ ҚҰЛ БОЛМАҒАН…
    28 Қазан, 12:48
    УӘДЕ ДЕГЕН НЕ?
    19 Қыркүйек, 16:41
    Абай іздеген ұлт бақыты...
    4 Қыркүйек, 11:47
    Г.Бельгер: "Оян, қазақ!"

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    желтоқсан
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1
    2 3 4 5 6 7 8
    9 10 11 12 13 14 15
    16 17 18 19 20 21 22
    23 24 25 26 27 28 29
    30 31