Шежіре

Алшын Шежіресі (Адам Атадан өзіме шейін)

  • ©Алаш айнасы иллюстрациясы

    ©Алаш айнасы иллюстрациясы

Кіші Жүз - Жетіру, Он екі ата Байүлы,

Кете (Байсары), Əлім, Шөмекей




АЛҒЫ СӨЗ

Қазақ елі егемендігін алғаннан кейін əміршіл-əкімшіл жүйе-

нің күйреуі, жаңа қоғамдық қатынастарға бетбұрыс, демокра-

тиялық өзгерістер қазақтардың өзінің өткенін, руы мен тегін,

тарихын, елінің бұрынғы өткен игі жақсыларын, батырлары

мен билерін, олардың халық алдындағы еңбегін бағамдауға кең

мүмкіндік туғызды. Осы кезеңнен бастап көңілі ояу, көзі қарақ-

ты қалам ұстаған ағайын өз елінің өткенін зерттеп, көнекөз қа-

риялардың ауызша айтқандарын жинастырып, ататек шежіре-

сін құрастырып топтап, тарихтың жаңа беттерін аша бастады.

Бүрын аты аталмай, беймəлім болып келген батырлар мен би-

лер, кейін ұмыт бола бастаган арыстар мен боздақтар туралы

жарияланымдар сөзіміздің айғағы. Қазір қазақтың жекелеген

ру-тайпаларының шежіресі тұс-тұстан баспалардан кітапша бо-

лып басылып шығарылуда. Дегенмен олар біріктіріліп, бір жүйе-

ге келтіріліп шығаруға əлі ертерек болып тұрғаны белгілі. Себебі

шежіре толық жиналмай, кейбір аталықтың таралымы толық

болмағандықтан, кейбір аталықтың ұрпақтары мүлдем қалып

қоюына байланысты тоқтатылып тұрғанға үқсайды. Осыған

дейін "Атамұра" баспасынан шыққан Хамит Мадановтың "Кіші

жүз шежіресі" атты кітабында Кіші жүз қазақтарының ататегі,

олардың ұрпақтарының таралуы, сонымен қатар этнография-

лық аңыз-əңгімелер мен тарихи тұлғалар туралы мол мағлүмат,

бай деректер берілген. Десек те автор бұл шежіренің толықты-

руды қажет ететінін, жинаған шежіренің айтып жеткізушілері-

нің қате жіберуі мүмкін екенін ескерткен. Егер бүл кітапты қол-

дарыңызға алып отырған Теңізбай Үсенбаев құрастырған "Ал-

шын шежіресі" еңбегімен салыстыра қарасаңыздар арадағы

айырмашылық мол екенін байқауға болады. "Алшын шежіресі"

кітабын да төрт қүбыласы түгел дүние деуге ертерек. Оқырман

ой-пікірімен əлі де толықтырылып, нақтылана түсеріне сенім

мол. Шежіре əңгімесінің қисынына, дəлелді жазылуына қарап

оқырмандардың өздері баға берер.

Т.Үсенбаев бүл шежірені 1956 жылдан бастап жинаған екен.

Шежіренің түп нұсқа негізін Кенжалыұлы Нағашыбай ақсақал-

дан алып, кейін əрбір рудың көнекөз қарияларынан сүрап то-

лықтырған. Бұл — үлкен төзімділікті қажет ететін ірі жүмыс.

Ойлы оқырман "Алшын шежіресін" оқи отырып, өзіне керегін

алады деп есептейміз.


(Жалғасын төменде оқиаласыз)



Аманжол САҚЫПҰЛЫ филология

ғылымдарының кандидаты



Толығырақ PDF сілтемесі арқылы оқиаласыздар!




Көрілген: 14812    Пікірлер: 0

сәрсенбі, 21.01.2015, 15:26

Достарыңмен бөліс:

  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    13 Мамыр 2015
    Сунақ шежіресі
    29 Сәуір 2015
    АЛШЫН ШЕЖІРЕСІ
    24 Сәуір 2015
    Шежіре-Қарақалпақ
    6 Сәуір 2015
    Шежіре-Қарайымдар
    30 Наурыз 2015
    Шежіре - Бақсайыс
    20 Наурыз 2015
    Түрікмендер
    13 Наурыз 2015
    Шежіре- Сахалар
    10 Наурыз 2015
    Шежіре-Қарашайлар
    2 Наурыз 2015
    Шежіре-Құмықтар
    25 Ақпан 2015
    Шежіре-Қашқайлар
    18 Ақпан 2015
    Шежіре - Тывалар
    29 Қаңтар 2015
    Шежіре: ТӨЛЕҢГІТ
    23 Қаңтар 2015
    Өміртай шежіресі
    13 Қаңтар 2015
    Матай
    9 Қаңтар 2015
    Шежіре - АЙҚЫМ
    30 Желтоқсан 2014
    Фотосы бар материал Түркілер
    26 Желтоқсан 2014
    Кіші жүз таралымы
    22 Желтоқсан 2014
    Шежіре- Қайшылы
    20 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Қожалар
    12 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Қызылқұрт руы
    12 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Масқар
    10 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Таз
    9 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Жетімдер
    6 Желтоқсан 2014
    Шежіре — Бура
    4 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Шыбыл руы
    3 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Ителі
    2 Желтоқсан 2014
    Шежіре - Жәдік әулеті
    28 Қараша 2014
    Шежіре - Кердері
    25 Қараша 2014
    Шежіре - Есентемір
    24 Қараша 2014
    Шежіре - Жастабан
    21 Қараша 2014
    Шежіре - Қараш
    20 Қараша 2014
    Шежіре - Бағаналы
    19 Қараша 2014
    Шежіре - Балталы
    18 Қараша 2014
    Шежіре - Шегір
    17 Қараша 2014
    Шежіре - Жаманбай
    14 Қараша 2014
    Шежіре - Ноғай-Қазақ
    13 Қараша 2014
    Шежіре - Атығай
    12 Қараша 2014
    Шежіре - Абақ Керей
    11 Қараша 2014
    Шежіре - Шымыр
    10 Қараша 2014
    Шежіре - Ысық
    5 Қараша 2014
    Шежіре - Тобықты руы
    31 Қазан 2014
    Шежіре - Ботбай руы
    30 Қазан 2014
    Шежіре - Матай руы
    27 Қазан 2014
    Шежіре - Үйсін
    23 Қазан 2014
    Шежіре - Байбақты
    22 Қазан 2014
    Шежіре - Жаппас
    20 Қазан 2014
    Шежіре - Кете
    17 Қазан 2014
    Шежіре - Алаша
    15 Қазан 2014
    Шежіре - Шекті
    14 Қазан 2014
    Шежіре - Шөмекей
    10 Қазан 2014
    Шежіре - Табын
    8 Қазан 2014
    Шежіре - Жетіру
    7 Қазан 2014
    Шежіре - Тама руы
    6 Қазан 2014
    Беріш руы
    3 Қазан 2014
    Шежіре - Байұлы
    1 Қазан 2014
    Шежіре - Әлімұлы
    29 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Адай руы
    26 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Қыпшақ руы
    25 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Арғын руы
    24 Қыркүйек 2014
    Шежіре- Уақ руы
    22 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Қоңырат руы
    19 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Керей руы
    17 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Шапырашты руы
    15 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Шанышқылы руы
    11 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Ысты руы
    10 Қыркүйек 2014
    Шежіре - Қаңлы руы

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    маусым
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2
    3 4 5 6 7 8 9
    10 11 12 13 14 15 16
    17 18 19 20 21 22 23
    24 25 26 27 28 29 30