Тілім - тағдырым

Тілдің мемлекеттік мәртебесі отбасынан басталады

  • Тілдің мемлекеттік мәртебесі отбасынан басталады

    Тілдің мемлекеттік мәртебесі отбасынан басталады


Отбасы – шағын мемлекет деген қағида текке айтылмаған. Шын мәнінде де болашақ ел азаматы – сәбидің, баланың барлық болмысы, ұстанымы мен арман-мақсаты ең алдымен отбасында қалыптасатыны анық. Бұл дәлелдеуді қажет етпейтін ақиқат. «Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны іледі» дейді халық даналығы. Шағын мемлекеттегі «мемлекеттік тіл» қандай болса, ертеңгі өмірі мен ұстанымы да соның айналасында болады. Егер терең мән беріп көрсек, Республика Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың: «Қазақ қазақпен қазақша сөйлессін!» деуі жай ғана пікір, реплика емес. Бұл ойдың терең астары бар. Ресми дерек бойынша Қазақстандағы қазақ саны қазір 71 пайыздан асып отыр. Қазақтардың демографиялық өсім динамикасы да жыл сайын артып келеді. Олай болса, біраз уақыттан кейін бұл көрсеткіш 80 пайызға жетеді. Мемлекет халқының 80 пайызы өз ана тілінде сөйлейтін болса, біраздан соң мемлекеттік тілдің түйіні өз-өзінен шешіле бастамай ма? Тіл мәселесі ешуақытта ешбір мемлекетте оңай шешілмеген. Қазір бір одаққа бірігіп отырған дамыған Еуропа халықтарының өзінде тілге байланысты тартыс бар. Әрбір ұлт өкілдері Европарламент мінберінен өз тілінің естілгенін қалайды. Яғни, тіл мәселесі бір күнде, бір шешіммен қабылдана қоятын дүние емес. Сондықтан да «көпшіліктің» тілі ерте ме, кеш пе, негізгі тілге айналатыны хақ дүние. Өзге ұлт өкілдері де болашақта көпшіліктің тілінде сөйлеуге мәжбүр болады. Ол да тарихи дәлелденген ақииқат. Осылайша, «қазақ қазақпен қазақша сөйлессін!» ұстанымы тіл мәселесін текетіреске жеткізбей, біртіндеп шешіп жіберудің бір жолы ма деймін. Қазақстандағы тіл саясаты осындай бірқалыпты бағытпен жүріп келеді. Ешқандай қақтығыссыз жеміске жетудің жолы бұл. Дәл осының саяси бағытқа айналғанын көрсететін дүниенің бірі – мемлекеттік бағдарлама да осыны меңзейді. Қазақстан Республикасында тілдерді дамыту мен қолданудың 2011-2020 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасында былай жазылған: « Мемлекеттік тілді көпшіліктің қолдануына қол жеткізу жөніндегі жұмысқа бірлескен акциялар өткізу арқылы мемлекеттік-жекеше серіктестік әдістерін тарту көзделеді.Мемлекеттік тілді отбасы құндылығы ретінде көпшіліктің қолдануына қол жеткізу аталған жүйенің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады. Қазақ тілінде сөйлейтін, оның ішінде этностар мен шетелдік диаспоралар өкілдерінің танымал отбасыларын РR жұмысына тарту арқылы мемлекеттік тілді отбасындағы қарым-қатынас тілі ретінде көпшіліктің қолдануына қол жеткізу жөнінде ауқымды науқан ұйымдастыру көзделеді». Ендігі мәселе, осы бір сындарлы да байсалды саясатты әрбір қазақ баласы мен отбасы түсініп, осы бағытты ұстанса дұрыс болар еді. Ұлт тілін отбасында ұстану – балаларды сөйлету, яғни болашаққа дән себу. Ал, әр қазақ қазақпен қазақша сөйлессін деген ұстаным – бүкіл халықты мемлекеттік тілде сөйлету екені анық. Қазіргі оң өзгерістер мен демографиялық толқын соған апара жатыр. Көпшіліктің қолданыстағы тілі биікке шықпай қоймайды.


С. Ақынжанов



 




Көрілген: 5414    Пікірлер: 0

бейсенбі, 21.06.2018, 12:18

Достарыңмен бөліс:

2
  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2019
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    қыркүйек
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1
    2 3 4 5 6 7 8
    9 10 11 12 13 14 15
    16 17 18 19 20 21 22
    23 24 25 26 27 28 29
    30