Ислам діні

Cенен жақсы адам жоқ, егер...

  • Cенен жақсы адам жоқ, егер...

    Cенен жақсы адам жоқ, егер...

Көркем мінез – дінімізбен қоса екі дүниеде де бақытқа бастайтын бірден-бір жол. Егер біз ислам ұсынған көркем мінез үлгілерін дәріптеп, иманымыздың кәмілдігін Пайғамбарымыз ﷺ бен са­хабалар секілді іспен көрсете білсек және оны өмірлік дәстүрге айналдыра алсақ, төрткүл дүниенің түкпіріне тарыдай шашылған адамзат баласының исламға деген махаббаты да арта түспек. «Адамның күпірлігі немесе иман келтіруі тілмен айтқан сөзінен мәлім болады. Тәсбих, тахмид, тәкбир, зікір, тәубә секілді нәрселер, сонымен қатар дінді басқаларға жеткізу, таныту істері және күнделікті бес рет шақырылатын азан, бәрі-бәрі тіл арқылы орындалады. Иә солай бола тұра бір жағынан адамды мәңгілік азапқа душар ететін күпірлік пен балағат сөз, Алла мен Расулына тіл тигізу, қоғамдық өмірді бұзатын жалған, жала, ғайбат, өсек-аяң, мазақ, мақтан, жанжал шығару да тіл арқылы атқарылады» (имам Ғазали).

Иса пайғамбар (а.с.) бірде: «Ұйықтап жатқан адамның ұятты жері ашылып қалса қайтер едіңдер?» – дегенде, насихат тыңдауға жиналғандар: «Жабамыз, әрине», - деп жауап қатады. Иса пайғамбар (а.с.): «Меніңше, қайта жабық тұрған жерлерін қоса ашып тастайтын сияқтысыңдар», - дейді. «Ол не дегеніңіз?» - дегенде, ол өз сөзінің астарын былай деп түсіндіреді: «Біреудің айыбын жасыру – ашылған адамның ұятты жерін жапқан тәрізді адамдық іс. Ал қосыла жамандасу – ашылмаған жақтарын да ашып тастағанмен  тең. Бұл – үлкен тәрбиесіздік», - деген екен. Осы хадиске ұқсас Әбул Умәмә (р.а.) Пайғамбарымыздың ﷺ мына хадисін риуаят етеді: « Мен хақылы бола тұрып та, яғни өзінікі жөн болғанда да тартысуды қойған кісі үшін жаннаттың ауласында бір сарай және қалжың да болса, өтірік айтудан бас тартқан кісі үшін жаннаттың ортасында бір сарай және де мінезі көркем болған кісі үшін жаннаттың ең биік жерінде бір сарай берілуіне кепілмін», -деді. Яғни, бірудің айыбын жабу, өзі дұрыс болса да жанжалдасудан қашу, күлдіру үшін жалған, бос сөз сөйлемеу сынды қасиеттерді меңгеру көркем мінезділіктің ұшқыны. Ал, ол ұшқын жаннатқа жетелейді.

Бірде бір сахаба Пайғамбарымызға ﷺкеліп: «Түгенше деген әйел күндіз ораза ұстайды, түнде намаз оқиды. Бірақ оның мінез-құлқы жаман, көршілерін тілімен ренжітеді» дейді. Сонда Алла Елшісі ﷺ: «Оның бұл істерінде қайыр жоқ. Ол әйел тозақ иелерінен» деп жауап береді. Бұл хадистен исламның шарттары мен бес парызды орындап, жақсы іске амал етіп, бірақ мінезді дұрыстамау үлкен қателік екенін көреміз. Көркем мінезге сай, әдепті болу жағынан да тілдің басқа мүшелер арасындағы орны айрықша әрі маңызды. Пайғамбарымыздан Суфиан ибн Абдуллаһ (р.а.) «Мен үшін ең қорқынышты нәрсе не?»деп сұрағанда, Ол тілінкөрсетіп «Міне, мынау!» деп жауап береді   (Тирмизи).

Ғаммар ұлы Ясирден (р.а.) жеткен риуаятта Пайғамбарымыз ﷺ: «Көркем мінез, Алланың мінезі. Ал Алланың ұлы мінезі: жұмсақтық, сабыр, айыптарды жасыру және құлдары тарапынан істелген кінәнің жазасын кешіктіру тәрізді үстем сипаттар», - деген. Алланың көркем сипаттарын бойға дарыту, пайғамбарымыздың ﷺдара жолымен жүріп, көркем мінезін игеру үшін әрдайым Алладан дұға етуіміз қажет. Айша (р.а.) Алла елшісінің ﷺ: «Әй Алла, Жаратылысымды көркем  еткенің сияқты мінезімді де көркем ет!» -деп дұға ететіндігін жеткізген. Біз әрдайым дұғада болып, мінезімізді дұрыстауға талпынуымыз қажет. Өйткені, Алла тағала Құранда көркем мінезді пенделері туралы былай дейді: «Олар кеңшілікте, таршылықта Алла жолында сарып қылғандар. Олар ашуларын жеңушілер, адамдарды кешірім етушілер. Алла тағала жақсылық істеушілерді сүйеді. Ал олар қашан арсыздық істесе не өздеріне зұлымдық қылса, Алланы естеріне алып, күнәларының жарылқануын тілейді. Күнәларды Алладан басқа кім жарылқайды. Олар істеген істеріне біле тұра қасарыспайды» (Әли-Имран, 134-135).

 

Валиев Ахмадулла

Балқаш қалалық орталық мешіттің наиб имамы




Көрілген: 510    Пікірлер: 0

дүйсенбі, 08.03.2021, 17:11

Достарыңмен бөліс:



  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:
    5 Мамыр, 19:00
    «ҚАДІР» СҮРЕСІ
    22 Сәуір, 19:45
    ОРАЗА ТУРАЛЫ АҢЫЗ
    17 Сәуір, 22:05
    Садақаның пайдасы
    14 Сәуір, 19:55
    ПІТІР САДАҚА ҮКІМІ
    12 Сәуір, 12:55
    ОРАЗАНЫҢ 14 ПАЙДАСЫ
    12 Сәуір, 01:14
    Оразаның 14 пайдасы
    10 Сәуір, 14:29
    ҺАШИМ ЖӘМИЛ ОҚИҒАСЫ
    2 Сәуір, 01:26
    ШАРИҒАТ ДЕГЕН НЕ?

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2021
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    2020
    2021
    мамыр
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2
    3 4 5 6 7 8 9
    10 11 12 13 14 15 16
    17 18 19 20 21 22 23
    24 25 26 27 28 29 30
    31