Мәселе

Каспийге төнген қауіп

  • © news.az

    © news.az

Каспий суы жедел қарқынмен тартыла бастайды, ал ХХІ ғасырдың аяғына қарай суы 9-18 метрге таязданады &ndash бұл су көлемінің 25%-ға төмендеуіне әкеледі, деп хабарлайды zakon.kz.

 

Бұл туралы Австралияның The Conversation ғылыми басылымы жазады.

 

The Conversation зерттеушілерінің бағалауынша, Каспий теңізінің суы тартылғанда 93 мың шаршы метр құрлық жер пайда болады. Бұған климаттық өзгерістер себеп. Каспий теңізінің су деңгейі оған құятын өзендерге, негізінен солтүстіктен ағатын Еділге, жауатын жауын көлеміне және қанша судың буланатынына байланысты. Болжам бойынша, бұл аймақта температура 3-4 ℃ жоғарылайды, сол кезде судың булануы апатқа әкеледі, деп жазады басылым.

 

Судың азаюына байланысты көптеген балық түрлері, Каспий итбалығы, моллюсктер мен шаян тәрізділердің бірталай түрі жойылады, оның ішінде тек Каспий теңізінде тіршілік ететін түрлері бар.

 

Каспий итбалығының 99%-ы Каспийдің солтүстігіндегі қысқы мұзда өседі. Бірақ болашақта ол қысқы мұз жойылады. Өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің жаппай қырылуынан нағыз экоцид болайын деп тұр, дейді зерттеушілер.

 

Каспий теңізі &ndash суы Иран, Қазақстан, Әзербайжан, Ресей және Түркіменстан жағалауларын басып жатқан әлемдегі ең үлкен көл. Көлдің деңгейі жылына орта есеппен 7 см-ге төмендейді. Ғалымдардың пікірінше, енді судың тартылу қарқыны тек өсе береді.

 

2018 жылдың тамызында бес мемлекеттің басшылары Каспий теңізінің акваторийі мен түбін бөлісу туралы келіскен конвенцияға қол қойды. Мемлекеттер бұл конвенция туралы 20 жылдан астам уақыт бойы келіссөз жүргізуге тырысып келген. Құжатта Каспий акваторийін ішкі суға, территориялық суға, балық аулау аймақтарына және ортақ аймаққа бөлуді ұсынады. Бірақ ол конвенцияда теңізді тартылудан құтқару шаралары туралы айтылмайды.

 

Материалды көшіріп басқанда және басқаша пайдалану кезінде azh.kz сайтына гиперсілтеме міндетті түрде қойылуы тиіс. Сондай-ақ ВК, Instagram пабликтерінде жариялауға тыйым салынады.

 




Көрілген: 1766    Пікірлер: 0

жұма, 01.01.2021, 00:02

Достарыңмен бөліс:

  • СОҢҒЫ ЖАРИЯЛАНЫМДАР:

    Көп ашылған Көп пікір жазылған
    2021
    2008
    2009
    2010
    2011
    2012
    2013
    2014
    2015
    2016
    2017
    2018
    2019
    2020
    2021
    наурыз
    қаңтар
    ақпан
    наурыз
    сәуір
    мамыр
    маусым
    шілде
    тамыз
    қыркүйек
    қазан
    қараша
    желтоқсан

    Алаш Айнасы мұрағаты

    Дс Сс Ср Бс Жм Сн Жс
    1 2 3 4 5 6 7
    8 9 10 11 12 13 14
    15 16 17 18 19 20 21
    22 23 24 25 26 27 28
    29 30 31